alles is al gezegd en geschreven

“GET ANOTHER SOURCE! IT WOULD BE NICE IF WERE RIGHT”

Gisteren bekeek ik nog eens “All the Presidents Men”. Een meesterwerk uit 1976 van Alan J. Pakula. Lang geleden dat ik deze film nog eens zag en ik moet zeggen, het blijft een dijk van een film. Maar daar wil ik het nu niet zozeer over hebben.

Tijdens de visie van deze film heb ik me een paar bedenkingen gemaakt, een paar vaststellingen gedaan en meerdere keren gezucht. Deze film is niet alleen boeiend omwille van het Watergate schandaal, maar geeft ook perfect weer hoe de journalistiek veranderd is en de visie op nieuws en nieuwsgaring. Voor alle duidelijkheid: ik heb met dit beroep niks te maken, het gaat hier geheel over mijn eigen indrukken, hoe ik het ervaar als krantenlezer.

Ik stelde vast dat er nog weinig journalistiek bedreven wordt op de manier zoals het in de film gebeurt. Nu was dit wel een uitzonderlijk voorval, maar in het begin van hun onderzoek leek wat achteraf uitgedraaid is op het Watergate schandaal ook maar een banale diefstal te zijn. Onderzoeksjournalistiek. Geen kritiek op de journalisten, vermoedelijk zijn er nog die niet liever zouden willen dan zich ergens in een zaak vast te bijten en volledig uit te spitten. Maar je leest het amper nog. Is er geen geld of geen tijd meer voor? Wat ik lees in kranten zijn interessante en grondig onderbouwde opiniestukken, maar voor de rest? Elke krant brengt hetzelfde ‘standaardbericht”. Letterlijk vergenomen van een perscommuniqué lijkt het dikwijls. Politici worden amper nog “aan de tand gevoeld”, zelden wordt er nog doorgevraagd. Beleefd en vriendelijk en als er verdere vragen zijn, dan zal de woordvoerder wel een berichtje sturen. Fraudezaken, milieu-overtredingen en wat nog meer. Checken, dubbelchecken, driedubbelchecken. Wordt dat nog gedaan? Op hoeveel redacties zou Google niet het belangrijkste werkinstrument zijn? En nochtans is niet alles wat men vindt op het internet correct. Fouten worden overgenomen en opnieuw overgenomen door iemand anders.

Vorige week herhaalde Canvas de boeiende reportage over Pascal Decroos Hanufa, het dienstmeisje van de diplomaat. Toen de originele aflevering uitgezonden werd in 1997 , las ik nadien een interview met Decroos waarin hij verklaarde dat veel mensen die gelijkaardige pogingen gedaan hadden om te doen wat hij deed met Hanufa, op een vreemde manier om het leven gekomen waren. Ik vind nergens iets hiervan terug, maar ik herinner me nog als de dag van gisteren dat, toen hij om het leven gekomen was door een auto-ongeluk, ik onmiddellijk aan dit interview moest terugdenken. Ik heb lange tijd de nieuwsberichten aandachtig gevolgd of hier nog ergens iets ging op volgen, maar neen, niets. Ik kan spoken zien, maar ik vond het wel héél toevallig. Ik zat constant te denken, kom, wordt er hier nu eens geen journalist wakker die zich dat ook herinnert en daar wat dieper op ingaat? Niet dus. Er werd ook nooit meer teruggekomen op het proces van de diplomaat. Pas met het oprichten van het Pascal Decroos fonds kwam het weer wat onder de aandacht.

Ook de manier van vragen, de vraagstelling op zich, het doorvragen, zoals het in de film met Dustin Hofmann en Robert Redford vertoond wordt. Ik weet niet of er vandaag nog iemand die kunst onder de knie heeft. Het leken bijna politie-inspecteurs. De enige die het naar mijn gevoel nog ietwat op die manier doet is Douglas Deconinck. En dan nog, hij stelt de laatste jaren ook teleur.

Ik weet hoe u zal reageren, en ik weet denk ik zelf ook wel hoe we hier naartoe geëvolueerd zijn. Er wordt genoeg over geschreven, maar wat wordt er aan gedaan? Marketingmensen en zakenmensen die krantengroepen beheren. Macht, geld en tijd. Hoofdredacteuren mogen voor mijn part beweren wat ze willen, maar ik geloof het niet meer dat ze nog onafhankelijk kunnen werken. Altijd zal er wel hogerop een vingertje zwaaien: niet dit, en niet dat, want… En hun enige troost en het doekje voor het bloeden zijn hun eerder aangehaalde opiniestukken.

Terzijde: fascinerend ook om te zien in deze film hoe op 35 jaar tijd onze manier van werken geëvolueerd is. Bellen vanuit een telefooncel. Artikels typen op een tikmachine, doorhalen van de hoofdredacteur betekende compleet herbeginnen, een steno-typiste (herinnert u zich deze nog??) die moet meeluisteren aan de telefoon en een gesprek in steno opnemen, een vraag; “zoek Kaufman op” resulteert in een halve dag doorbrengen in de archieven van de krant én de bibliotheek, en niet gewoon even googelen. Dat is natuurlijk in alle films die zich in een andere tijd afspelen zo, maar hier is het gewoon zo treffend omdat we dit nog zelf allemaal meegemaakt hebben.

Update 05/01/08 -> blogs die over hetzelfde hebben, maar dan beter: Radio Plasky en Tante Annie (hangt er iets in de lucht?)

Advertenties

8 reacties

  1. Je hebt zeker een punt. Onderzoeksjournalistiek in België? Na het wegvallen van Maurice de Wilde en recent ook Walter De Bock schiet er nog bitter weinig over op dit vlak. Douglas Deconinck? Was inderdaad beloftevol, maar het komt er niet meer uit, vrees ik.

  2. Zou het kunnen dat de media een beetje in zijn broek kakt en daarom weinig centjes vrijmaakt voor goede onderzoeksjournalistiek?

    Was getekend

  3. Nee ik geloof ook niet dat hoofdredacteuren onafhankelijk kunnen werken, maar ik geloof ook niet dat ze dat vroeger wel konden.
    Zou het kunnen dat het gebrek aan diepgang ook iets te maken heeft met wat je in je laatste alinea opmerkt? Alles gaat zo snel, we willen fastnews want we moeten nog 100 andere programma’s zien en we moeten alle goede films gezien hebben, alle boeken gelezen hebben. Als je je in 1 ding vastbijt dan mis je 100 andere potentieel interessante dingen. Is daar iets aan te doen? Moet je daar iets aandoen? Daar ga ik nu meteen diep over nadenken zie.

  4. Vandaag heeft ‘Radio Plasky’ het ook over de teloorgang van de onderzoeksjournalistiek. Zou hun redactie ook gegoogled hebben en op deze site zijn uitgekomen?

  5. Zouden we verwante geesten kunnen zijn? Ook met Carla Bruni was het het geval…

    En ik zat enige tijd geleden te denken aan de schrijver Jef Aerts, dat die nog eens in mijn rubriek “hoe zou het nog zijn met” zou moeten aan bod komen, en zie, een dag of wat later schrijft Plasky over hem…

    Maar laat ons nederig het hoofd buigen, we kunnen dan wel hetzelfde denken op hetzelfde ogenblik, maar mijn stukjes zijn natuurlijk belange na niet van hun niveau…

    (Ik was eigenlijk ook helemaal niet zo tevreden over dit logje, ik vond het niet “af” genoeg en nog voor veel verbetering vatbaar, maar ik wou perse iets posten)

  6. Lees ook wat Tante Annie schrijft over hoofdredacteuren.
    Omhoog dat hoofd!

  7. Het mag gezegd worden: ik ben een trendwatcher hihi:

    lees hier ,waar las u dit eerder?
    lees hier, waar las u dit eerder?

    En ik vind er zo nog een paar…

    Ik raadpleeg de blogoloog… (lees verklarend verzuchtingsboek)

  8. Er zijn uiteraard nog enkele interessante cases. Je vindt ze op de website van het Fonds Pascal Decroos (http://www.fondspascaldecroos.org) en in het jaarboek van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (http://www.vvoj.be)


Comments RSS TrackBack Identifier URI

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s