de grooten oorlog

REMEMBER BELGIUM

Misschien is het beter voor mijn gemoedstoestand om niet op één week tijd  een aantal boeiende documentaires over WO I te volgen, Dresden, Gettho en Rosenstrasse op DVD te bekijken, de Kristalnacht  te herdenken die 70 jaar geleden plaatsvond, in slapeloze nachten een aflevering van Band of Brothers te gebruiken als ontspannend slaapmiddel. En die rechtstreekse verslaggeving op de BBC vanuit London had ik misschien ook beter aan mij kunnen laten voorbijgaan.

Misschien is het beter om bij de diverse verslaggevingen en meer bepaald een reportage over de Congolese grondstoffen niet samen met een Congelose handelaar vast te stellen dat er om deze reden alleen nooit een einde zal komen aan het moorden. Misschien moet ik mijn ogen eens sluiten voor het zoveelste dood kind op tv en me niet meer afvragen aan wat voor ergere beelden we nog gaan wennen. Misschien moet ik me ook niet afvragen na het boeiend (maar te kort) gesprek in Phara met een oorlogsverslaggever Daniel Demoustier hoeveel slachtoffers er nog zullen vallen in Afganistan. Hoe het zal evolueren in Irak onder Obama. En in de rest van de wereld.

Heel zeker ben ik het eens met Sophie de Schaepdrijver die stelt dat we de burgerslachtoffers van Tamine en andere gemeenten niet mogen vergeten. En heel zeker dat ik ooit nog eens bij de Last Post in Ieper wil zijn. Heel zeker dat ik me nooit een toerist zal voelen op een oorlogskerkhof. Heel zeker dat het Jüdische museum in Berlijn het meest beklemmende museum is dat ik ooit bezocht.  En heel zeker dat ik nooit WOI en WOII zal door elkaar halen en dat ik er zal blijven over lezen en documentaires en films blijven bekijken.

Maar misschien moet ik vandaag maar eens de grooten oorlog met mezelf beëindigen en  mijn eigen wapenstilstand uitroepen.

Misschien morgen iets luchtigers. Is dat geen goed begin? De goesting zal wel komen.

TV tips:

BBC1: My Family at War

France2: 14-18 Le bruit et la fureur

Canvas WOI – Vermist aan het front

Expo tip:

Joods museum in Berlijn

Leuven in WO I – foto’s in de stad

DVD tip:

Maudite soit la guerre (1914) – Alfred Machin

Boekentip:

België, een parcours van herinneringen

Als ooit, in nachtmerries, ook u zou moeten lopen
Achter de ezelskar waar wij zijn lijk op smeten;
Zag u die ogen draaien, paffig wit en open, in
Die omgekeerde duivelskop, verwrongen, aangevreten;
En hoorde u, bij elke bult, de gorgel van zijn bloed
Dat kwam geborreld uit door schuim verpeste longen,
Als een kapotgebeten tabakspruim geperst
Uit niet te helen zweren op reine kindertongen –

Mijn vriend, nooit meer verkocht u, trots en manifest,
Aan jongens die dorsten naar wat vergeefse glorie
Uw Oude Leugen: Dulce et decorum est Pro patria mori.

Citaat uit Dulce et decorum est van Wilfred Owen.
– ’t Is goed en zoet te sterven voor het vaderland –
Vertaling van Tom Lanoye in Niemandsland – Gedichten uit de Groote Oorlog

Advertenties

expo tip 13/1 – AMVK

ANNE-MIE VAN KERCKHOVEN – NOTHING MORE NATURAL -WIELS BRUSSEL – VAN 06/09/08 TOT 02/11/08

Een bezoek aan Wiels, het centrum voor hedendaagse kunst in Brussel op de terreinen en in het gebouw van de vroegere brouwerij Wielemans-Ceuppens, kreeg al sinds zijn opening vorige jaar een plaatsje op mijn “to visit” lijstje. Het is er echter pas een week of twee geleden van gekomen.  Tot voor een paar maand dagelijks in Brussel en toch is Vorst een verre, mij onbekende kant van Brussel. De tentoonstelling van AMVK was de perfecte aanleiding.

De restauratie van het gebouw is wat mij betreft een voltreffer. De site is indrukwekkend en nog in afwerking – ook het naburig gebouw is nog in volle restauratie – en het uitzicht van op de bovenste verdieping zorgt voor het waw-effect. Gelukkige kunstenaars in residentie daar. Een cultuurcentrum zonder capsones.  Een brute back to basic inrichting met stijl. Een café niet ingericht met dure gladde meubels met naam, noch met een trendy art look, maar met een eerlijk, bijna ambachtelijke eenvoudig design. Mooi en ecologisch zelfs, en dit zonder ook maar enige zweem van geitenwollensokkencultuur. Het bevalt me.

De tentoonstelling zelf. Anne-Mie van Kerckhove leerde ik vele jaren geleden kennen als het prototype van de eigengereide, zeflbewuste  vrouw in een hoofdzakelijk mannelijke kunstwereld. Ze geldt als pionier van de femistische-cybernetische esthetica (al ben ik er nog niet helemaal aan uit wat men hiermee precies bedoelt.) Haar werk wordt als typisch vrouwelijk omschreven maar dit vind ze allerminst beledigend, integendeel. “De beeldvorming van vrouwen in de media is een bron van inspiratie. “ Al meer dan dertig jaar is ze bezig maar toch blijft een illustere onbekende voor het brede publiek. Stevig bevooroordeeld – ik zal en moet deze tentoonstelling goed vinden enkel om deze reden – ging ik dus een driehonderdtal tekeningen zien, waarvan het merendeel nooit eerder werd getoond, alhoewel AMVK ze zelf als haar belangrijkste werk beschouwd, lees ik in een interview, plus een aantal experimentele films.

Het viel een beetje tegen, eerlijk gezegd. Geërgerd over mezelf – “heb je dit ooit gedacht bij een overzichtstentoonstelling van Fabre?! – betrapte ik me regelmatig op gedachten als “het betere academiewerk“, “Is dit een tentoonstelling waard“, “als ik een vriendin heb die dit in haar vrije tijd zou doen zou ik het geweldig vinden, maar…”. Omdat ik al deze gedachten wou weerlegd zien, heb ik nog eens de toer gedaan. Ik zag het niet. Ik zag vooral een tijdsbeeld, feministisch avant-gardistiche schetsen, die interessant zijn als kunsthistorische achtergrond maar nu zelfs ietwat gedateerd leken. Ik zag arty-farty tekeningen met veel provocerende teksten. Het raakte me niet. De grotere latere werken, in de lijn van tentoonstelling die ik al eerder gezien had, kon ik echter best smaken en ook haar experimentele films vond ik stuk voor stuk fascinerend. Waarom haar tekening niet, ik heb er geen verklaring voor.

Mijn gezelschap, die met alle mogelijke vormen van kunst opstaat en gaat slapen, maakte me ook al niet veel wijzer. “Een overdonderd intrigerende cybertrip in het hoofd van een bijzonder fascinerende vrouw met een experimentele en complexe psychotisch geest “ was de reactie. Er werd dus meer gezien dan ik zelf zag.

Ik zou zeggen, laat u op geen enkele manier beïnvloeden door mijn mening, ik heb er niet veel verstand van.  AMVK is uw aandacht meer dan waard. Gaat dat zelf zien en denk er het uwe van. Maar voel u vooral niet verplicht, ik wil u niets opdringen.

Extra tip: Elke woensdag van 17 u tot 19 u, en elke eerste zondag van de maand (morgen dus!) is de inkom gratis. En als u toch in de buurt bent wandel tot aan het park, bekijk de prachtige gevels van de woningen aan de rand van het park waar men een ongetwijfeld schitterend uitzicht moet hebben en wandel tot aan de nieuwe Bar du matin. Niet omwille van de gastronomie – het in plastic folie voorverpakt broodje is verzorgd maar het blijft een hip fastfoodsnackje – maar omwille van de inrichting.

in antwerpen – tips voor trippers 02/1

IS NIET IN LEUVEN

Kijk, dat ziet er nu wel weer heel schoon uit en al en Royal De Luxe zorgde ooit met “Petits Contes Chinois revus et corrigés par les nègres» voor de mooiste theatervoorstelling die ik ooit gezien heb, dus ik ben al lang fan én ik ga eens kijken. Verder mag daar heel veel reclame voor gemaakt worden en mag het voor een volkstoeloop zorgen (behalve als ik er ben), maar zag ik iets soortgelijks als dit nu niet zo lang geleden ergens anders? Of werkt Merle (F) ook voor Courcoult?

expo tip 12/1 – Daniel Rauschenberg

DANIEL RAUSCHENBERG OVERLEDEN OP 82-JARIGE LEEFTIJD

Dat die mens een goed leven moet gehad hebben. Dat kan niet anders. Hele dagen je goesting doen, schoon dingen maken waarmee je mensen verblijdt, kunnen goed leven van wat je écht graag doet, en dan na je dood de (kunst)geschiedenis ingaan als “het icoon van de moderne kunst”. Chique.

PopArt-pionier Rauschenberg (82) overleden

Gepubliceerd: 13 mei 2008 22:19 | Gewijzigd: 14 mei 2008 07:23

Door Sandra Smallenburg

New York, 13 mei Robert Rauschenberg, een van de belangrijkste naoorlogse Amerikaanse kunstenaars, is maandag overleden aan een hartaanval.
Robert Rauschenberg, die maandag overleed.

Robert Rauschenberg, die maandag overleed.

Hij is 82 jaar geworden. Samen met Jasper Johns werd Rauschenberg beschouwd als de wegbereider van de Amerikaanse PopArt. Hij was een kunstenaar die zich niet liet beperken tot één medium of stijl, maar werkte met zoveel mogelijk verschillende materialen: verf op doek, maar ook met foto’s, textiel, knipperende lampen en opgezette dieren. Zo bestond zijn werk Monogram (1955/1959) uit een opgezette angorageit met een autoband om haar middel die op een collage stond. Rauschenberg werkte ook als choreograaf, performer en, in zijn latere jaren, als componist.

Robert Rauschenberg, in 1925 in het Texaanse stadje Port Arthur geboren als Milton Ernest Rauschenberg, kreeg bekendheid in de jaren vijftig, de tijd van het Abstract Expressionisme. Tegen die stroming zette hij zich in 1953 radicaal af door een tekening van Willem de Kooning uit te gummen en deze als zijn eigen werk te presenteren (Erased De Kooning Drawing).

Met zijn veelzijdige oeuvre is Rauschenberg van groot belang geweest voor veel kunstenaars na hem. Hij liet zien dat alledaagse voorwerpen en zelfs afval als materiaal voor een kunstwerk kunnen dienen – een idee dat door menig hedendaags kunstenaar is overgenomen. ,,Ik heb echt medelijden met mensen die vinden dat zeepbakjes of spiegels of colaflesjes lelijk zijn”, zei hij ooit, ,,want ze worden er iedere dag door omgeven en dat moet ze diep ongelukkig maken”.

(NRC Handelsblad)

Expo tip 11/01 – Bonnenfantenmuseum

expo tip 11/1 – Bonnenfantenmuseum Maastricht

ZUIL VAN GENK – LUCIANO FABRO

Naar aanleiding van het plaatsen van het kunstwerk ‘Zuil van Genk’ van Luciano Fabro, een herneming van een blogstukje van vorig jaar. Altijd goed voor de googelaars en de bezoekerscijfers! En het blijft vanzelfsprekend een aanrader!

Recent nieuws over de zuil bij zeezucht zeezicht.

Het Bonnefanten-museum in Maastricht bezoeken!

Een museum dat nog steeds op mijn lijstje “te bezichtigen” stond, met een vaste collectie en wisselende expo’s.

Binnen een goed uurtje ontwarde ik reeds van op de ring rond de stad aan de oever van de Maas het gebouw met de opvallende koepel, een ontwerp van Aldo Rossi, één van de grote bouwmeesters van de twintigste eeuw.

images-1.jpegimages-13.jpegimages-3.jpegimages-4.jpeg

Bekoorlijk bouwwerk, voornamelijk opgetrokken in rode baksteen en Ierse hardsteen, in E-vorm. Buiten staan tussen de drie benen van de E twee grote kunstwerken, aan de ene kant het zeer gekende werk “Long Pyramid” (1994) van Sol LeWitt en aan de andere kant een prachtig veld van stalen muren, een werk van Richard Serra.

Eens binnen valt onmiddellijk de binnentoren op. Hierachter bevindt zich een monumentale trap, die het gebouw middendoor snijdt en naar boven loopt tussen rode bakstenen muren die tot de derde verdieping reiken.

Op de eerste verdieping bevinden zich werken van de Oude Meesters en de tweede verdieping is voorbehouden voor hedendaagse kunst. Hier leidt een galerij naar de majestueuze koepel.

Geen grote collectie, maar wel een intressante. Rubens, Jordaens en een aantal werken van Brueghel de Jonge. De nauwe samenwerking met het Rijksmuseum te Amsterdam zorgt voor steeds wisselende meesterwerken.

Hedendaags werk van Luc Tuymans en de in België omzeggens zeer ten onrechte onbekende Aalstenaar Patrick Van Caeckenbergh, Thomas Hirschhorn (top!) en maf Atelier Van Lieshout.

Het museum bezit echter een omvangrijke collectie Sol LeWitt, waaronder een aantal schitterende gouaches, Walldrawings en de “Incomplete Open Cube” (1974).

images-6.jpegimages-8.jpegimages-10.jpeg

In de grote koepel een meesterwerk van zijn hand “Spiral”. Een letterlijk duizelingwekkende muurschildering, een visueel hoogstandje en zijn hommage aan Aldo Rossi.

Buiten staat er tijdelijk een werk van Luciano Fabro, “Zuil van Genk” een zuil in marmer, waartussen een zwarte vulkanische puimsteen is geklemd. Het is het laatste werk van deze kunstenaar. De zuil is bedoeld om op de marktplaats van Genk te plaatsen, maar naar de kunstenaars wens werd het eerst opgesteld in dit museum om de bewoners van Genk enige context rond het werk te bieden.

Uiterst vriendelijk personeel, een gezellig museumcafé met aan twee kanten twee terrassen in verschillende stijl, aan de oever van de Maas. Een uitmuntende museumshop.

Zeker een aanrader voor een namiddagje uit en waneer je “s morgens vertrekt kan je ook de oude stad meepikken, want die is ook zeer zeker de moeite waard.

(Trivia: Sol LeWitt en Luciano Fabro hebben beiden het leven gelaten dit jaar. Aldo Rossi kwam op 4 september 1997 op 66-jarige leeftijd om in een auto-ongeluk.)

EXPO-TIP 10/1 – PRAYER A HUMAN FUNCTION

expo tip 10/1 – prayer a human function

PRAYER- A HUMAN FUNCTION – HEIKE SMIDT

Geen expotip (dit project is af pas in 2009) maar een oproep, die wel in deze rubriek past.

2009 wordt in Leuven het feestjaar van Rogier van der Weyden. In het kader daarvan is de Duitse kunstenares Heike SmidtSchmidt bezig met een nieuw project, waarvan het eindresultaat een dansvoorstelling moet zijn die volgend jaar vertoond zal worden. Voor dit project zoek Smidt gelovigen die tijd willen maken voor een interview en toelaten het intieme moment van het bidden te filmen. Op basis van interviews en ontmoetingen met mensen van alle leeftijden en met diverse religieuze overtuigingen legt ze dan een verzameling van beelden en geluiden aan.

Dit project vind ik interessant. Genoeg om de oproep te plaatsen.

Ben je geïnteresseerd, neem dan contact op met Kunstencentrum STUK 016/32 03 37

expo tip 09/1

expo tip 09/1 – pipilotti rist

PIPILOTTI RIST

In mijn ander leven ben ik een kunstenares. Houd ik net zoals Louise Bourgeois op 97-jarige leeftijd audiënties in mijn appartement voor jonge kunstenaars. Ben ik Nico en dwaal ik rond in the Factory. Schrijf ik feministische boeken en ga ik voor mijn grote liefde Jean-Paul op zoek naar vrouwvolk. (Of neen, dat zou ik niet gedaan hebben.) En vult u zelf maar verder aan.

Door het ontbreken van ook maar enig talent én het nodige lef ben ik in mijn huidig leven een doorsnee onopvallende burger. Maar dan één die wegdroomt in muziek, film en allerlei andere kunstdisciplines. En die getalenteerde kunstenaressen van nabij volgt.

Pipilotti Rist is er zo één. Een videokunstenares meer bepaald. Deze 46-jarige Zwitserse heette ook maar heel gewoon Elisabeth Charlotte, maar heeft zich omwille van haar kinderlijke speelsheid Pipilotti genoemd naar Pippi Langkous. Een biografie zal ik jullie besparen, die kunnen jullie hier lezen. Maar wanneer u hier geen zin in heeft is het toch nuttig om weten dat ze deel uitmaakte van een muziek en performance band: Les Reines Prochaines en dat dit tot op de dag van vandaag nog steeds doorspeelt in haar werken.

De meeste van haar werken op kan je hier (klik) bekijken. Simpliciteit, geluk en kleuren. Dit is vervoering en intens genieten. En herkenning. Schoonheid. Zonder meer.

Een kunstenares die haar mannetje staat.

expo tip 08/1